8.2.4. ADAPTASYON

Adaptasyon

  • Canlıların beslenme, üreme, barınma, avlanma gibi yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmek ve iklim koşullarına uyum sağlamak için bulundukları ortama adapte olmaları gerekir. İşte bu şekilde canlıların yaşadıkları ortama uyum sağlamalarına adaptasyon adı verilir.
  • Adaptasyonda gen yapısı değiştiği için kazanılan özellikler kalıtsaldır ve nesilden nesile aktarılır.
  • Adaptasyonlar biyolojik çeşitliliğe neden olur.
  • Adaptasyonlar sonucu canlıda meydana gelen değişmeler uzun zamanlarda gerçekleşir.
  • Adaptasyon sonucunda aynı türe ait canlılar farklı ekosistemlerde farklı özelliklere sahip olurlar.
  • Adaptasyon sonucunda farklı türe ait canlılar aynı ekosistemde benzer özelliklere sahip olurlar.

Adaptasyon örnekleri

  • Kaktüs, suyun az bulunduğu ortamda yaşayabilen bir bitkidir. Kalın ve dar yüzeyli yaprakları sayesinde kaktüs bu ortama uyum sağlamıştır. Ayrıca köklerinde su depo edebilme özelliğine sahiptir.
  • Bukalemun derilerinin rengini değiştirerek bulundukları ortama uyum sağlar. Böylece düşmanlarından korunabilir.
  • Kurbağaların sinek yakalamak için dillerinin uzun olması
  • Nemli bölgede yaşayan bitkilerin yapraklarının geniş yüzeyli olması
  • Develerin hörgüçlerinde yağ depolayarak uzun süren açlık durumlarında buradaki yağları kullanması. Develerin kirpiklerinin uzun olması, tüylü kulak delikleri ve gerektiğini kapanan burun delikleri kum fırtınalarına karşı sağlanmış bir uyumdur.
  • Zebraların çizgili bir vücuda sahip olmaları onları avlanmaya karşı korumaktadır.
  • Ördek ve kazların suda daha kolay ilerleyebilmeleri için ayaklarının perdeli olmaları.
  • Yırtıcı kuşları gaga ve pençelerinin avını yakalayacak ve parçalayacak biçimde olması.
  • Kaktüs vücudunda su depo ederek gerektiğinde kullanır. Ayrıca yapraklarının diken şeklinde olması su kaybını önler.
  • Örümceklerin belirli bölgelere ağ örmeleri
  • Deve kuşlarının uzun ve kaslı bacaklara sahip olması avcılardan daha hızlı kaçmasını sağlar.
  • Zürafaların boylarının uzun olması
  • Ağaçların yapraklarını dökmesi
  • Göçmen kuşların göç etmeleri
  • Çölde yaşayan canlıların kulak ve kuyrukları uzun, vücut yüzeyleri genişken, kutupta yaşayan canlıların kulak ve kuyruklarının kısa, vücut yüzeyleri dardır.
  • Çölde yaşayan hayvanlar ince kürk ve inceyağ tabakasına sahipken, kutupta yaşayan canlılar kalın kürk ve kalın yağ tabakasına sahiptir.

Doğal seçilim

  • Canlıların, doğadaki yaşam şartlarına uyum gösterenlerinin yaşaması, gösteremeyenlerinin ise yok olmasına doğal seçilim denir.
  • Doğal seçilim kendiliğinden ve yavaş yavaş gerçekleşir.
  • Doğal seçilime uğramamak için canlıların adaptasyon süreçleri başlamıştır.
  • Adaptasyon için geçerli örnekler doğal seçilim içinde geçerlidir.
  • Doğal seçilim için basit bir örnek verecek olursak; Kahverengi dağlık bir alana bırakılan kahverengi tavşanlar ile beyaz tavşanlardan önce avlanacak olan beyaz tavşanlardır. Çünkü bu dağlarda beyaz tavşanların yeri diğer avcılar tarafından daha rahat bulunarak avlanılır.

Varyasyon

  • Aynı türe ait bireylerin birbirinden farklı olmasına varyasyon denir.
  • Varyasyon, çeşitlilik anlamına gelmektedir.
  • Varyasyonun temelinde genetik çeşitlilik vardır.
  • Örneğin iki tilkiden soğuk bölgelerde yaşayanın kulakları kısa ve burnu küçük; sıcak bölgelerde yaşayanın ise kulakları daha uzun ve burnu daha büyüktür. Benzer şekilde kutupta yaşayan ayılar beyaz, ormanda yaşayan boz ayılar ise kahverengi kıl rengine sahiptir.

soruyurdu.com’dan alıntıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir